St. Pieter kruid- en mangelkoeken

22  februari 

St. Pieter is als beschermheilige van vissers ook de beschermheilige van het vissersplaatsje Grouw.

In vroeger tijd werd in Friesland een Fries-Germaans voorjaaarsfeest gevierd dat later bij de komst van het christendom werd vervangen door het feest van St. Pieter.

Rond 1900 kreeg het feest nog maar weinig aandacht; kleuterjuffrouw Jansen blies het nieuw leven in. En tegenwoordig heeft het feest veel overeenkomsten met het Sinterklaasfeest.
Want net als op 5 december legt ook deze goedheiligman uit Spanje met de boot aan aan de kade in Grouw maar dan wel op de vooravond van de naamdag van St.Pieter, 21 februari.

De heilige rijdt op een zwart (Friesch)paard en heeft een knecht, Swarte Pyt. Hij deelt geschenken uit, draagt een mijter en anders dan de rode mantel van Sinterklaas is de mantel van St. Pieter wit.
Traditioneel worden er voor het feest Pieterkoeken, kruid- en mangelkoeken en taai-mannen gebakken.
De koeken werden verkocht om te eten, cadeau te geven of om aan de loterij mee te doen.Vanwege dat laatste heetten de koeken ook wel lotskoeken.

In het LEEUWARDER NIEUWSBLAD schrijft de heer Van der Ven op 25 februari 1936 over de sint Pieterkoeken:

‘Het is hoogst interessant dat juist om deze koeken tot vóór het van kracht worden der nieuwe Loterijwet geloot en gedobbeld werd, dat het dus lotskoeken zijn, die Sint Pieter als „dies criticus”, du critieke dag komen bepalen’.

Vanaf 1905 ging de nieuwe Loterijwet in en werd het verboden de koeken te verkopen.
Verder schrijft hij:

De meeste koeken worden aardig gegarneerd met spreuken en rijmpjes, veelal in het Friesch (we zijn immers in Grouw) en vaak van een pittigou inhoud’.

Verder vermeld het Leeuwarder Nieuwsblad nog over ‘ Het Pieterfeest te Grouw’:

‘Pas als het Februari is
kom je ons bezoeken
En je brengt alvast vooruit
suikergoed en koeken’.

 

Recept bij Pieterkoeken

Ingrediënten
voor 16 stuks
 

2 eieren
scheut witte wijn
8 sneetjes wit brood (verkruimeld, zonder korstjes)
1 eetlepel geschilde en geraspte gember
2 eelepels suiker
boter om in te bakken

Bereiden

Klop de eieren los.
Vermeng het broodkruim met een scheut witte wijn , de eieren en de overige ingrediënten. Kneed tot er een soort  smeuïge massa “deeg” ontstaat waarmee je balletjes vormt.
Druk de balletjes plat en bak in een koekenpan goudbruin met een beetje boter.

 

Bron: 
naar een recept van  Coby Schurink uit 1942 in:
Meiraapje: eettradities & familierecepten,
Simone Kroon en Marriët Willems, Good Cook, Hilversum, 2013

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Dit bericht is geplaatst in Gebak, Wintertijd. Bookmark de permalink.